Somun Ölçüleri

Somun Vida Nedir? Somun Ne İşe Yarar?

Farklı parçaların birleştirilmesinde kullanılan cıvatanın güçlü bir şekilde bağlanmasını sağlayan bağlantı elemanlarına somun denilmektedir. Farklı sektörlerde adı somun vida olarak da kullanılmaktadır.

Somunun ortasında kılavuz çekilmiş delik, iki farklı bağlantı elemanının birleştirilmesi ve bulunduğu yere güvenli, sağlam bir şekilde konumlanmasını sağlamaktadır. Bir somunun sağlamlık derecesi, somunun fazla sıkılması ile ilişkilidir.

Saplama ve cıvata benzeri bağlantı elemanları ile birlikte kullanılan somun ihtiyaçlara göre farklı ölçü ve tiplerde üretilmektedir. Özellikle bazı sektörlerin vazgeçilmeyen ana bağlantı parçalarıdır. Cıvata ve saplama çoğunlukla kullanıldığı bağlantı elemanlarındandır. Ayrıca takma ve sökme işlemi basittir. Cıvata ve saplama üzerindeki vida dişleri arasında sürtünme kuvveti ile elemanları güçlüce birleştirmektedir.

Somun Çeşitleri

Somunlar kullanım alanlarına göre farlı tip ve ölçülerde üretilmektedir. Anahtar ağız çeşitleri bakımından çoğunlukla altıköşe, kare, boru, flanşlı somun çeşitleri kullanılmaktadır. Farklı kullanım alanları için kelebek, T, kaynak tipi somun modelleri bulunmaktadır. En çok kullanılan modeller şunlardır.

  • Altı Köşe Somunlar
  • Altı Köşe Kör Somun
  • Kare Kaynak Somunu
  • Kare Somun
  • Boru Dişi Somun
  • Flanşlı Somun
  • İnce Taçlı Somun
  • Altı Köşe Perçin Somun
  • Fiberli Flanşlı Somun
  • Pres Somun
  • Birleştirme Somunu
  • Uzatma Somunu
  • Altı Köşe Kaynak Somun
  • Kontra Somun
  • Kelebek Somun
  • Ağır Yük Somunu
  • Ağaç Somunu

 

Somun Ölçüleri

Somun ortasında kılavuz çekilmiş dişler, üretilen ölçü standartlarına göre metrik ve inç olarak kullanılmaktadır. Üretim malzemeleri dayanım gücüne göre sınıflandırılmaktadır. Somun dayanım sınıfları 4, 6, 8 gibi sayılardan oluşmaktadır. Cıvatanın imal edildiği malzemenin N/mm² cinsinden çekme dayanımının 1/100’ünü ifade etmektedir. Somuna uygulanması gereken en fazla gerilim, dayanım sınıfı değerinin 10 katıdır. Örneğin dayanım sınıfı 4 olan bir somunun dayanım sınıfı değeri: 4 x 100 = 400 N/mm², maksimum gerilim değeri ise 40 kg/mm²’dir. Bağlantı elemanları seçiminde, somun dayanım sınıfı, cıvata dayanım sınıfına denk olmalıdır.

Anma Çapı
delik d (mm)
Diş adımı
p (mm)
Anahtar ağzı
s (mm)
Köşe mesafesi
e (mm)
Yükseklik m (mm)
Ölçü kalın ince Altıköşe
somun
Kontra
somun
Fiberli
somun
M1 0.25
M1.2 0.25
M1.4 0.3
M1.6 0.35
M1.8 0.35
M2 0.4 4 1.6 1.2
M2.5 0.45 5 2 1.6
M3 0.5 5.5 6.4 2.4 1.8 4
M3.5 0.6
M4 0.7 7 8.1 3.2 2.2 5
M5 0.8 8 9.2 4 2.7 5
M6 1 0.75 10 11.5 5 3.2 6
M7 1 11 5.5 3.5
M8 1.25 1 13 15 6.5 4 8
M10 1.5 1.25 or 1 17 19.6 8 5 10
M12 1.75 1.5 or 1.25 19 22.1 10 6 12
M14 2 1.5 22 11 7 14
M16 2 1.5 24 27.7 13 8 16
M18 2.5 2 or 1.5 27 15 9 18.5
M20 2.5 2 or 1.5 30 34.6 16 10 20
M22 2.5 2 or 1.5
M24 3 2 36 41.6 19
M27 3 2
M30 3.5 2 46 53.1 24
M33 3.5 2
M36 4 3 55 63.5 29
M39 4 3
M42 4.5 3
M45 4.5 3
M48 5 3
M52 5 4
M56 5.5 4
M60 5.5 4
M64 6 4

Benzer Yazılar