Kimyasal Dübel ve Filiz Ekme Teknikleri

Kimyasal Dübel

Beton ve betona benzeyen  sert malzemelerin birbirine sağlam bir şekilde birleştirilmesi için kullanılan malzemelerdir. Kimyasal dübeller standart dübel çeşitlerine göre bir çok artısı mevcuttur. Sıvı olması nedeniyle boşlukları tümüyle dolduran ve sızdırmazlık sağlarlar. Derinlik sınırı olmadan uygulanabilmektedir.

Kimyasal dübeller fiziksel dübeller ile kullanıldığı taktirde üst seviye sağlamlık ve ankrajlama sağlayacaktır.

Kimyasal dübel uygulamalarında, çimento ve epoksi kaynaklı ürünler kullanılmaktadır. Özellikle onarım ve güçlendirme amaçlanıyorsa; beton basınç dayanımı bilinmesi gerekmektedir. Beton basınç dayanımı hesaplamasında tahribatlı ve tahribatsız olmak üzere iki farklı yöntem mevcuttur.

– Tahribatlı hesaplamada betondan numune alınmaktadır. Buna “karot alma” denilmektedir. Karot alınmış yer daha sonra mutlaka doldurularak düzeltilmelidir.).  Alınan beton numunesinin basınç dayanımı tespit edilir. Karot hesaplanırken beton yaşı, demir miktarı, karot boyutları dikkate alınır.

– Tahribatsız hesaplama metodunda Schmidt çekici, ultrases ve beton kalıba dökülmeden önce beton santralinden alınan beton numunelerine basınç dayanımı uygulanır.

Kimyasal dübeller filiz ekimi için beton ve taş duvarlarda kullanılmaktadır. Büyük yüklerde ankraj için de kullanılmaktadır. 20 C’de 6 dakika sürede uygulama yapılmalıdır. Kürleşme süresi yaklaşık 1 saattir.

Epoksili Filiz Ekmek

Bina güçlendirme çalışmalarında kullanılan epoksili filiz ekme işlemi, beton içinde açılan deliğe uygulanmaktadır. Delik bir matkap ile beton üzerinde oluşturulmaktadır. İçine yerleştirilen demir çubuk ardından iki beton blok birbirine Epoksi malzeme ile tutturulmaktadır.

İnşaat sektöründe bina içi destek gerektiren yerlerde filiz ekimi uygulanmaktadır. Filiz ekme genel olarak binada tespit edilen sorunları kalıcı olarak çözme hedeflenmektedir. Burada 2 farklı filiz ekim tekniği uygulanmaktadır. Bunlardan biri kimyasal dübelle filiz ekme tekniği olarak bilinir. İkincisi ise epoksi tekniği ile filiz ekme olarak ifade edilmektedir. Her iki teknik inşaat sektöründe aktif bir şekilde uygulanmaktadır. Özellikle binalarda kalıcı çözüm ve ısı kayıplarını önlemek için bu iki yöntem tercih edilmektedir.

Filiz ekimi yapılma nedenleri ve kullanım alanları ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Yıpranan bina bloklarının tamiri ve kolonların desteklenmesi
  • Binada meydana gelen kırıkların ve çatlakların ortadan kaldırılması
  • Liman, baraj, su arıtma sistemleri ile ilgili oluşan yapısal hasarların giderilmesi
  • Kopan ya da çöken beton alanların tamir edilmesi

Kimyasal Dübel ile Filiz Ekimi Uygulaması

Kimyasal dübel kullanılarak yapılan filiz ekiminde yoğun yapıştırıcı özellikli bir dolgu maddesi kullanılmaktadır. Öncesinde bu bölge, delinir ve hasarlı kısımların bakımı yapılır. Bunlar için de delinecek bölge ve ne kadar derine inileceği tespit edilmektedir. Örneğin beton bloklar içinde hasar almış alan, bir matkap yardımıyla delinir ve hasar giderilir. Böylece inşaat içinde sorun çıkaran bölgelerin ortadan kaldırılması sağlanır. Kimyasal dübelle filiz ekimi için kullanılan malzeme polyester ve reçine karışımından oluşan yapışkan yapılıdır. Çok yoğun yapıştırıcı özelliği sayesinde bloklar arasında boşluk ya da hava deliği kalmasının da önüne geçmeye yaramaktadır. İşlem sonrasında malzemenin kuruması ve alanın tamamen birbirine tutunması, açılan deliğin büyüklüğüne ve kullanılan malzemeye göre değişmektedir.

Epoksi ile Filiz Ekimi Nasıl Yapılır

Beton zemin içine demir yerleştirmek için epoksi ile filiz ekme tekniği kullanılmaktadır. Bina güçlendirme çalışmalarında kullanılan epoksili filiz ekme işlemi, beton içinde delik açarak yapılmaktadır. Bunun için açılmak istenen çapta boşluk, bir matkap yardımıyla beton üzerinde oluşturulmaktadır. İçine demir çubuk yerleştirildikten sonra iki farklı beton blok birbirine epoksi malzeme ile tutturulmaktadır. Böylelikle beton içinde oluşabilecek demir hasarının da önlenmesi amaçlanmaktadır. Filiz ekmek için öncelikle işlem yapılacak alanın çapının belirlenmesi önem taşımaktadır. Delme işlemi yapılacak olan alanın doğru belirlenmesi, ekstra maliyet çıkmaksızın çalışmayı gerçekleştirmeye yaramaktadır. Zaten beton içinde gömülü olan demir çubuğun pas ve diğer pisliklerden arındırılması için bu yöntem sıklıkla tercih edilmektedir.

Filiz Ekimi Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

İnşaatlarda filiz ekimi yapmanın bazı püf noktaları bulunmaktadır. En önemlisi kullanılan malzemelerin ve araçların özelliklerini iyi bilinmesi gerekmektedir. Çünkü kimyasal ve çok etkili yapışkan maddeler, insan sağlığı açısından da en basitinden tahriş gibi riskler taşıyabilmektedir. Ayrıca işin sorunsuz yapılması için takip edilmesi gereken kuralları iyi bilmek gerekmektedir. Bütün bunları maddeler halinde sıralayacak olursak:

  • Epoksi uygulanacak alanın önceden belirlenmiş olması gerekmektedir.
  • Bu alanda hangi filiz ekimi tekniği uygulanacağı belirlenmelidir
  • Alanın doğru şekilde delinmesi ve demir bakımının düzgün yapılması önemlidir.
  • Filiz ekme işlemi için gerekli bütün aşamaların doğru yapıldığından ve beton parçaların birbirine doğru tutturulduğundan emin olunmalıdır.

Filiz ekimi işlemi dikkat edilerek tamamlandığı taktirde, binalarda ve yapılarda oluşan hasarlara kalıcı çözümler sağlamaktadır.

İnşaatlarda bina ya da yapıları kuvvetlendirme ve epoksi kaplı inşaat demiri olarak adlandırılır. Kullanıldığı yerde yapıyı güçlendirmek ve kullanım süresini uzatmak için tercih edilmektedir. Epoksi kaplı inşaat demirleri ASTM A 775/775M standartlarına göre üretimi yapılır.
İnşaat sektöründe eski yapıların güçlendirilmesinde kimyasal ankraj uygulanmaktadır. Diğer adı filiz ekimi olarak da bilinmektedir. Burada eski ile yeni beton karıştırılarak daha güçlü ve sağlam bir beton elde edilmektedir.